مقدمه

در تمامی کشورها و همه ی بازارهای سرمایه، پیشنهاد سرمایه گذاری از طرف هر فرد متخصص و غیرمتخصصی ارائه خواهد شد. گاهی اوقات این پیشنهادها منجر می شود تا سرمایه گذار دچار فریب شود و در نهایت زیان سنگینی گریبان گیر او شود. بنابراین، در کشورهای مختلف، پیشنهاد فرصت‌های سرمایه گذاری نامطمئن یا ریسکی به سرمایه گذاران غیرحرفه‌ای که قادر به ارزیابی ریسک سرمایه گذاری نباشند یک چالش جدی به شمار می‌رود.

فریب در بازار سهام ، انواع مختلفی دارد که رایج ترین آنها عبارتند از:

1-فریب از طریق اینترنت

اکثر سرمایه گذاران از طریق اینترنت و شبکه‌های اجتماعی برای گرفتن تصمیم‌های سرمایه گذاری خودشان استفاده می‌کنند. با وجود آن که این ابزارهای آنلاین مزایای بسیاری برای سرمایه گذاران فراهم می‌کنند از طرفی هم می‌توانند ابزار مناسبی برای تحقق مقاصد شوم کلاهبرداران باشند. کلاهبرداران به سادگی می‌توانند به طوری تظاهر کنند که اطلاعاتشان دقیق، معتبر و واقعی است. در حقیقت، تشخیص مطالب جعلی و غیر واقعی از حقایق در جهت سرمایه گذاران مشکل خواهد بود.

 

2-فریب در سهام شرکت های با سرمایه اندک

اگر این انگیزه را دارید تا در شرکتی که سهام آن به صورت ناخواسته رشد کرده، سرمایه گذاری کنید باید بسیار بسیار مراقب باشید. زیرا این رشد امکان دارد به صورت غرض ورزانه از طرف افرادی ساماندهی شده باشد که بابت صعود قیمت سهام پول دریافت کرده‌اند یا از سوی مدیران و خودی‌های شرکت برنامه‌ریزی شده باشد که منتظر هستند تا بعد از ایجاد یک خرید هیجانی و ایجاد حباب در قیمت سهام از فروش سهامشان سودی عاید آنها گردد که به این نوع فریب الگوی پامپ و دامپ نیز گفته می‌شود. 

نکته مهم این است که چه سهم هایی مشمول سهام شرکت‌های با سرمایه اندک است و چرا نسبت به دست‌کاری قیمتی سهام بیشتر حساس هستند؟

دانسته های عمومی در دسترس درباره سهام شرکت‌های با سرمایه اندک، غالباً نادر می باشد و همین باعث می‌شود تا متقلبان به آسانی بتوانند اطلاعات اشتباه را منتشر کنند.  همچنین دست‌کاری قیمت سهام شرکت‌های با سرمایه اندک برای متقلبان راحت‌تر است. زیرا سهم‌های با سرمایه اندک دارای نقد شوندگی کمتر و در نتیجه نوسانات بیشتر هستند.

نشانه های تقلب در سهام شرکت های کوچک

  • توصیه یا پیشنهاد نابه‌جا در مورد یک سهم یا رشد نابه‌جای یک سهم
  • عدم وجود فعالیت تولیدی یا تجاری واقعی در یک شرکت
  • افزایش غیر قابل توجیه در قیمت سهم یا حجم معاملات سهم
  • تغییرات مکرر در اسم شرکت یا نوع فعالیت شرکت

3-فریب از طریق حساب سازی

این فریب هنگامی اتفاق می‌افتد که دارایی‌های شرکت بیش از حد یا بدهی‌های آن کمتر از حد بیان شده باشند. آنها با این هدف این کار را انجام می‌دهند تا کم و کاستی‌های شرکت را بپوشانند و کسب و کار شرکت را از لحاظ مالی قوی‌تر از آنچه که هست نشان دهند. حساب سازی عبارت است از اینکه فرد یا سازمانی حساب ‌های مربوط به شرکت را تغییر داده، از بین برده یا محو کند یا حساب‌ هایی از یک فرد یا سازمان ارائه دهد که منعکس کننده ارزش واقعی یا فعالیت‌های مالی واقعی آن نیست.

حساب سازی معمولاً به دلایل زیر اتفاق می‌افتد:

  • تأمین مالی اضافی از یک بانک
  • گزارش دادن سودهای غیر واقعی
  • جذب سرمایه گذاران جدید
  • بالا بردن قیمت سهم
  • کسب پاداش‌های مرتبط

4-فریب از طریق دستکاری بازار

دستکاری بازار به صورت عملی آگاهانه به منظور تشویق دیگران به خرید سهام یا تغییر قیمت به صورت ساختگی یا دخالت عمدی در عملکرد آزادانه عرضه و تقاضا در بورس اوراق بهادار یا کنترل قیمت اوراق بهادار با استفاده از معاملات ساختگی تعریف شده است. به طور کلی، دست‌کاری بازار فعالیت هایی را در بر می گیرد که به هر طریقی ممکن است کارکرد آزادانه عرضه و تقاضای بازار را دچار اخلال کند و فعالان به خلق قیمت‌های ساختگی و نمایش کاذبی از فعالیت بازار سهام اقدام نمایند که در نهایت به گمراه ساختن فعالان بازار منجر خواهد شد. 

نکات مهم سرمایه گذاری در بورس

در صورتی که به تازگی وارد بازار بورس شده اید یا قصد دارید در آن سرمایه گذاری کنید، می بایست نکات مهم ذیل را در بازار بورس زیر نظر داشته باشید تا با مشکل مواجه نشوید:

۱-به طور مداوم هدف و برنامه معینی داشته باشید، راهبرد خود را انتخاب کرده و به آن مقید باشید. مشخص کنید که هدف شما از ورود به بازار بورس چیست؟ و از چه نگرشی نسبت به این بازار برخوردار هستید؟

۲- به جای داشتن یک سهم، سبد سهام داشته باشید تا دارایی شما از ریسک کم تری برخودار باشد و کوشش کنید تا در سبد خود از صنایع مختلف، یک نماد مناسبی داشته باشید.

۳- هنگام خرید و فروش، تحت تأثیر قیمت های روزانه سهام قرار نگیریدو تحلیل های خود را بر مبنای ویژگی های شرکت، صنعت و.. انجام دهید.

۴- مهم ترین اصل در سرمایه گذاری، خرید در کم ترین هزینه و فروش به بالاترین قیمت می باشد. به تحرکات بازار توجه نداشته باشید و مطابق با تحلیل های خود عمل نمایید. به هیچ عنوان موج خریداران را در نظر قرار ندهید. برخی ها به دنبال جذب خریدارانی تازه کار و فروش سهام به آن ها با بالاترین قیمت به آنان می باشند. در صورتی که تصور می کنید سهام خود را بدون تحلیل و آینده نگری به مبلغ بالایی خریداری کرده اید، گرفتار غرور و لجاحت نشوید و قبل از آنکه متحمل ضرر شوید، آن را بفروشید.

۵- تنها به رسانه ها و اخبار بسنده نکنید و این انتظار را نداشته باشید که سرمایه شما عرض مدت کمی به چندین برابر برسد! چنین اهدافی شما را به سمت و سوی سرمایه گذاری های شتاب آمیز ترغیب کرده و در نتیجه موجب زیان شما خواهد شد.

۶- چنانچه به سرمایه خود برای امور دیگر نیازمندید، هیچگاه در بورس سرمایه گذاری نکنید و نکته حایز اهمیت اینست که هیچگاه برای ورود به بازار بورس از کسی پول یا وام طلب نکنید.

۷- پیوسته کمی نقدینگی داشته باشید و تمام پول خود را به سرمایه گذاری و خرید سهام اختصاص ندهید. 

 

برای آگاهی از بازار بورس و سهام میتوانید مقاله آشنایی با مبانی و اصلاحات بورس در ایران را مطالعه نمائید. 

 

نویسنده : سرکار خانم فاطمه گلستانی نیا


مطالب مرتبط